Credyd Cynhwysol am daro Cymru gwledig yn galed

Agriculture.jpg

Bydd Cymru gwledig yn teimlo mwy o effeithiau negyddol polisi arweiniol Credyd Cynhwysol Llywodraeth Prydain – dyna oedd y neges gan Aelod Seneddol Plaid Cymru Jonathan Edwards sy'n dweud fod yr hunan-gyflogedig a ffermwyr yn fwyaf tebyg o deimlo effeithiau negyddol y polisi "creulon".

Bwriedir cyflwyno Credyd Cynhwysol yn Sir Gaerfyrddin ym Mawrth 2018 a bydd yn cymryd lle chwe math gwahanol o fudd-dal sy'n bodoli eisoes megis Credyd Treth Gwaith a Lwfans Ceisiwr Swyddi. Mae eisoes wedi denu penawdau ledled y wlad oherwydd y ffordd mae'r sawl sy'n derbyn budd-daliadau yn wynebu oedi cyn derbyn cefnogaeth ariannol, gan eu gadael yn ddwfn mewn dyled.

Daeth adroddiad gan y Grŵp Diwygio Treth Incwm Isel (LITRG) yr wythnos hon i'r casgliad fod pobl hunan-gyflogedig sydd angen cymorth ar ffurf Credyd Cynhwysol yn debygol o fod dan anfantais o gymharu â'r sawl sydd yn gyflogedig ac yn ei dderbyn. Mae'r LITRG yn awgrymu y gallai'r gwahaniaeth fod yn fwy na £2,000 y flwyddyn.
Y prif reswm dros yr anfantais hon yw amod gan Lywodraeth Prydain i osod 'Llawr Isafswm Incwm' - rhagdyb, dim ond oherwydd bod rhywun yn hunan-gyflogedig, y byddant yn awtomatig yn ennill rhyw £1,150 y mis i fynd adref.

Dywedodd Jonathan Edwards AS fod masnachwyr hunan-gyflogedig, siopwyr, pobl yn y sector croesawu a ffermwyr yn benodol – oll, meddai, sydd yn "sylfaen yr economi wledig" – yn fwy tebygol o fod ag incwm sydd yn amrywio o fis i fis, sy'n golygu mai'r isafswm cefnogaeth a gânt mewn misoedd pan fo'u hincwm yn isel neu pan na fydd ganddynt incwm, a dim cefnogaeth o gwbl pan fo'u hincwm yn dda.

Cyn ei gyflwyno yn gynnar y flwyddyn nesaf, gwnaeth Mr Edwards sylwadau wrth Ysgrifenyddion y DG dros Waith a Phensiynau a'r Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig, i geisio sicrwydd y caiff y "cosbau annheg " hyn eu diwygio cyn gorfodi'r polisi newydd ar ei etholwyr. Dywedodd fod polisi "amhoblogaidd" y Credyd Cynhwysol yn "ddigon drwg" ond bod Sir Gaerfyrddin yn "fwy tebygol o gael eu taro'n galed oni wneir newidiadau."

Meddai AS Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr:

"Bydd y sawl sy'n gweithio mewn diwydiannau fel y sector croesawu, adeiladu, siopwyr a ffermio - sylfaen economi wledig a lle mae incwm rhywun yn annhebygol iawn o aros yr un fath o fis i fis - yn debyg o ddioddef yn arw oherwydd rhagdyb y llywodraeth fod ganddynt isafswm incwm misol. Yn wir, mae'n debygol, am lawer o fisoedd y flwyddyn, mai ychydig iawn o incwm fydd ganddynt o gwbl.

"Byddai'r polisi Credyd Cynhwysol, fel y mae ar hyn o bryd, yn golygu mai ychydig iawn o gefnogaeth a gânt mewn misoedd pan nad oes ganddynt ddim incwm neu incwm bychan iawn, a dim cefnogaeth o gwbl pan fydd eu hincwm yn dda.

"Yng Nghymru mae dros 25,000 o ffermydd gweithredol. Mae ffermwyr eisoes yn wynebu ansicrwydd dybryd o ran dyfodol mecanweithiau masnach ac allforio'r DG. Mae anawsterau diangen y Credyd Cynhwysol, rhai y gellir eu hosgoi, yn bryder ac yn gur pen y gall ffermwyr wneud hebddynt.

"Wrth gwrs, y gwarth ofnadwy yw'r cynnydd sylweddol yn nifer y bobl mewn gwaith sydd heb fawr ddim dewis ond hawlio nawdd cymdeithasol er mwyn cael dau ben llinyn ynghyd.

"Mae Credyd Cynhwysol yn greulon ac eisoes wedi cael enw drwg oherwydd y ffordd filain mae'n cosbi'r sawl sydd yn ddioddef caledi. Mae'n ddigon drwg yn awr, ond mae ffurfiant ein heconomi yn golygu bod ardaloedd gwledig yn fwy tebygol o gael eu taro'n galed oni wneir newidiadau.

"Rhaid i Lywodraeth Prydain edrych fel mater o frys ar y polisi a gadael i'r sawl sy'n hunan-gyflogedig gyfartalu eu hincwm. Bydd peidio â newid y cosbau annheg hyn yn gweld miloedd o bobl hunan-gyflogedig yn waeth eu byd."

DIWEDD
__________________________

Llawr Isafswm Incwm – Mae £1,150 yn cyfateb i rywun hŷn na 25 oed yn gweithio 35 awr yr wythnos ar yr isafswm cyflog– heb unrhyw ystyriaeth y gall yr hawliwr heb fod wedi ennill dim o gwbl.


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.