AS yn holi’r Prif Weinidog ynglŷn ag ymyrraeth filwrol yn Syria

Fe wnaeth yr Aelod Seneddol lleol Jonathan Edwards bachu ar y cyfle i holi’r Prif Weinidog yr wythnos hon i alw am fwy o bwysau diplomyddol ar fyddinoedd y llywodraeth sy’n lladd y rheiny sydd yn ceisio atal Daesh, a adnabyddir yn fwy cyffredinol fel Y Wladwriaeth Islamaidd neu ISIL, yn Syria ac Irac.

Dydd Mercher yn ystod datganiad gan y Prif Weinidog ar Uwchgynhadledd y G20 a’r ymosodiadau ar Baris, fe gyfeiriodd Mr Edwards at ymdrechion mwy llwyddiannus Peshmerga- byddinoedd milwrol y rhanbarth annibynnol o Gwrdistan Irac- i herio ISIL.

Dywedwyd bod Peshmerga wedi chwarae rôl allweddol yn y dasg i ddal Saddam Hussein a marwolaeth Osama Bin Laden. Ers i ISIL lansio ymosodiad mawr yn erbyn Cwrdistan Irac ym mis Awst y llynedd, mae Peshmerga a byddinoedd Cwrdaidd eraill wedi mynd i ryfel yn erbyn ISIL.

Dywedodd Jonathan Edwards bod ymdrechion Peshmerg yn cael eu tanseilio gan Twrci- cynghreiriad NATO'r DU- sy’n bomio’r Cwrdiaid. Gofynnodd Mr Edwards i’r Prif Weinidog pa bwysau diplomyddol eraill gallai cael ei rhoi ar gynghreiriaid y DU sy’n tanseilio gallu’r rheiny sydd yn ceisio curo’r Wladwriaeth Islamaidd yn barod.

Yn siarad yn fanylach ar ôl ei gwestiwn i’r Prif Weinidog, dywedodd Mr Edwards gaiff y drymiau rhyfel eu curo yn barod yn San Steffan ar ôl y digwyddiadau erchyll ym Mharis pythefnos diwethaf. Er ei feirniadaeth gref o safiad Llywodraeth y DU ynghylch Irac a Syria, fe gefnogodd yr AS Plaid Cymru gweithred filwrol yn Libya, a dywedodd ei fod eisiau chwilio pob dull a modd cyn caiff pleidlais ynglŷn ag ymyrraeth filwrol bellach yn Syria ei chyflwyno i’r ASau.

Dywedodd Mr Edwards bod angen i’r DU weithredu o fewn y gyfraith ryngwladol ac i ofyn am gefnogaeth penderfyniad gan y Cenhedloedd Unedig.

Dywedodd AS Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr:

“Cafodd y digwyddiadau ym Mharis wythnos diwethaf effaith dwys arnom ni gyd. Roedd y gweithrediadau terfysgaeth yn llofruddiaethau barbaraidd, anghyfiawnadwy o bobl ddiniwed mewn gwaed oer.

“Yr ymateb naturiol yw dial a chael gwared â’r bobl yma o wyneb y ddaear. Mae’n anodd anghytuno â’r teimlad hwnnw. Ond nid ydym yn brwydro yn erbyn gwlad neu fyddin. Ideoleg sadistig yw ein gelyn ni. Un sydd yn amlygu ei hun i ffurf wahanol pob tro y caiff bomiau eu gollwng. Heddiw mae gennym ISIL/Daesh, cyn hynny roedd Al Qaeda, a chyn hynny, y Taliban. Fel soniais yn y gorffennol: mi fydd bomiau yn lladd terfysgwyr, ond ni fyddant yn atal terfysgaeth.

“Rwyf wedi pleidleisio o blaid gweithred filwrol yn y gorffennol. Rwyf wedi cefnogi anfon byddinoedd y DU i Libya- pleidlais rwyf wedi difaru byth er hynny. Nid oedd dim strategaeth glir ar gyfer gwlad ôl-Gadaffi. Mae’n ymddangos mai newid y llywodraeth oedd prif amcan y dasg. Mae’r gwactod pŵer sy’n bodoli nawr wedi gweld ISIL yn cymryd grym yn y rhanbarth.

“Nid yw ISIL yn cydnabod ffiniau. Os mai ymyrraeth filwrol yw’r brif weithred i fynd i’r afael â ISIL, mi fydd angen anfon ein byddinoedd i Syria, Irac, Afghanistan, Libya a gwledydd eraill yng ngogledd Affrica. Wrth gwrs, nid yw hyn yn cynnwys y broblem fwy brys o derfysgaeth ‘cartref’. Dinasyddion Ffrengig oedd yn gyfrifol am yr ymosodiadau'r wythnos diwethaf. Dinasyddion Prydeinig oedd yn gyfrifol am y bomio 7/7 yn Llundain. Mae angen fynd i’r afael â tharddiad yr achosion o derfysgaeth o fewn ein ffiniau ni er mwyn atal ymosodiadau pellach.

“Rwy’n barod i wrando ar achos y Prif Weinidog dros ymyrraeth filwrol. Ond mae angen iddo roi’r gorau i’r golwg perffaith, rhoi’r gorau i fod yn gadfridog cadair freichiau a gwneud yr hyn sy’n gallu gwneud gwahaniaeth go iawn.

“I ddechrau fe ddylai hyn gynnwys pwysau diplomyddol ar, yn ôl pob sôn, ein cynghreiriad NATO, Twrci, sy’n bomio byddinoedd Peshmerga. Mae’r Peshmerga wedi mynd i ryfel yn galed yn erbyn ISIL ac mae’n chwerthinllyd bod ein cynghreiriad yn tanseilio eu gallu. Yn ychwanegol, mae rhaid i ni atal Saudi Arabia- cynghreiriad arall y DU- rhag ariannu ISIL. Wrth gwrs ni fydd gwneud y pethau yma yn unig yn atal terfysgaeth, ond mi fyddant yn cynorthwyo’r achos yn sicr.

“Mae rhaid i’r Prif Weinidog sicrhau penderfyniad gan y Cenhedloedd Unedig. Mi fydd gweithredu hebddo yn gweithredu tu allan i gyfraith ryngwladol. Hefyd bydd angen i Mr Cameron gyflwyno y strategaeth mae’n dymuno cyflawni i’r ASau, yn ogystal â sut mae’n bwriadu mynd i’r afael â’r bygythiad mwyaf sef terfysgaeth cartref yma yn y DU.

“Hoffwn sicrhau fy etholwyr bod drws fy swyddfa yn agored i unrhyw un sy’n dymuno trafod eu barn. Mae’r drymiau rhyfel yn curo yn San Steffan ond credaf bod angen chwilio pob dull a modd arall, yn y lle cyntaf o leiaf, i atal y troseddau anfad ag erchyll cyn caiff mwy o fomiau eu gollwng.”

DIWEDD

_________________________________________

Nodiadau i’r Golygydd:

Gweler isod copi o gwestiwn Jonathan Edwards i’r Prif Weinidog:

Jonathan Edwards (Carmarthen East and Dinefwr) (PC): Arguably the more successful forces against Daesh on the ground in Iraq and Syria have been the peshmerga. What diplomatic pressure can the UK Government put on certain allies who are undermining their capabilities?

The Prime Minister: We are doing everything we can to help their capabilities—training, ammunition and logistical support are coming from us, from the Germans and from the Americans. Obviously, we need to work very hard with all the countries in the region to recognise that the Kurds are our allies in this fight, not least because they are taking it directly to ISIL and saving civilian lives.


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.