Pryder yr AC ynghylch atebion i brofion ar y pridd a dŵr wedi gollyngiad y biblinell olew

nantycaws-header.jpg

Heddiw mae’r Aelod Cynulliad Adam Price wedi mynegi pryder mawr ynghylch yr oedi i drigolion dderbyn canlyniadau o’r profion ar ansawdd y pridd a dŵr wedi gollyngiad y biblinell olew yn Nant-y-caws, ar ôl i Weinidog Llywodraeth Cymru dros yr Amgylchedd ddweud ei fod “yn cymryd yn hirach na’r disgwyl” i Gyfoeth Naturiol Cymru dderbyn y wybodaeth berthnasol.

Gollyngwyd tua 140,000 litrau o danwydd awyrennau i mewn i Nant Pibwr a’r ardaloedd oddi amgylch ar ôl tor y biblinell olew ym mis Hydref 2016.
O ganlyniad, ac er mwyn darparu’r gwaith atgyweirio brys, caewyd ffordd ddeuol yr A48 yn y ddau gyfeiriad, gorfodwyd ffermwyr i symud gwartheg, cafodd y cyflenwad dŵr i rai eiddo ei lygru, a dioddefodd y trigolion tagfeydd traffig cynyddol.  Roedd hyn ar ben y llygriad i’r afon a phridd oherwydd y gollyngiad olew.
Bron i chwe mis yn ôl, ar 28ain o Fehefin 2017, gofynnodd AC Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr Adam Price i Lywodraeth Cymru p’un ai oedd modd cyhoeddi’r profion a gynhaliwyd gan Gyfoeth Naturiol Cymru (CNC) wedi’r gollyngiad olew i’r trigolion.  Hefyd fe holodd p’un ai oedd CNC mewn sefyllfa i ddatgan os oeddent wedi ymgymryd ag unrhyw gamau cyfreithiol, ac os felly, pa gamau. 
Rhoddwyd addewid i Mr Price gan Ysgrifennydd y Cabinet y byddai’n rhoi diweddariad iddo ar ôl iddi gwrdd â CNC.
Misoedd yn ddiweddarach, ac ar ôl llawer o gwrso gan yr AC Plaid Cymru, mae’r Gweinidog newydd dros yr Amgylchedd bellach wedi ymateb i Mr Price wrth ddatgan mai’r oediadau gyda’r ymatebion i geisiadau Gyfoeth Naturiol Cymru am wybodaeth yw’r ffactor pam mae pethau’n cymryd yn hirach na’r disgwyl.
Dywedodd Adam Price nad oedd yr ymateb “yn syml yn ddigon da” a fynegodd pryder nad oedd Llywodraeth Cymru a Chyfoeth Naturiol Cymru wedi symud ymhellach yn eu blaen dros flwyddyn yn ddiweddarach.  Dywedodd bod etholwyr yn fwyfwy rhwystredig oherwydd y diffyg cynnydd, a galwodd ar Lywodraeth Cymru i ddefnyddio’r holl adnoddau sydd ganddynt i orfodi’r holl grwpiau cysylltiedig i ddod â diweddglo cyflym i’r profi. 
Dywedodd Aelod Cynulliad Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr Adam Price:
“Mae’n bron i 6 mis ers y tro cyntaf i mi ofyn am ddiweddariad gan Lywodraeth Cymru.  Er gwaethaf llawer o gwrso, y cyfan gall y Gweinidog ddweud wrthyf yw bod yr ymholiadau yn parhau ac mae oediadau i Gyfoeth Naturiol Cymru dderbyn y wybodaeth gan y cwmnïoedd sydd yn gysylltiedig â’r bib linell a’r gollyngiad olew.
“Yn syml nid yw hyn yn ddigon da.  Mae dros flwyddyn wedi mynd heibio ers i ddegau o filoedd o litrau trwytho’r pridd a llygru dŵr Nant-y-caws.  Mae’n hollol ddealladwy bod y trigolion yn fwyfwy rhwystredig gyda’r diffyg cynnydd.  Mae’r triolion yna angen, ac yn haeddu, atebion.
“Mae’n hen bryd i Lywodraeth Cymru fyd i’r afael â’r sefyllfa a defnyddio pob adnodd sydd ganddynt i orfodi’r holl grwpiau cysylltiedig i ddod â diweddglo cyflym i’r profi, ac i benderfynu os oes angen ymgymryd â chamau cyfreithiol, ac os felly, pa gamu.
“Mae’n rhaid i rywun fod yn gyfrifol am y gollyngiad olew hynod o ddifrifol, ac rwy’n pryderu am gyflymdra araf deg y cynnydd.  Rwyf wedi hysbysu gweithredwr y biblinell ynghylch fy marn am yr oediadau.  Rwyf am i Lywodraeth Cymru gymryd y camau a datrys hyn unwaith ac am byth.”

Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.