Plaid yn galw am adolygiad o Gynllun Pensiwn y Glowyr

Mae cynrychiolwyr Plaid Cymru wedi galw'r wythnos hon am adolygiad o Gynllun Pensiwn y Glowyr mewn ymgais i ennill mwy o fanteision i gyn-lowyr.

Mine_Shaft_Head.jpg

Mae'r galwadau wedi dod o lefarydd Plaid, Steffan Lewis AC ac yn Senedd y DU gan yr AS lleol Jonathan Edwards.

Mae gan Gynllun Pensiwn y Glowyr gwarant y Llywodraeth a gafodd ei gyflwyno ar 31 Hydref 1994, y diwrnod cafodd y cynllun yn cael ei newid i adlewyrchu effaith preifateiddio'r diwydiant glo. Mae'n gontract cyfreithiol rhwng yr ymddiriedolwyr a'r llywodraeth. O dan y cytundeb mae 50% o unrhyw arian dros ben ar ôl 1994 ar gael i ddarparu taliadau bonws ar gyfer aelodau'r cynllun. Mae’r 50% sy'n weddill yn daladwy i'r llywodraeth.

Mae'n gynllun sy'n cynnwys cronfa buddsoddi bonws sy'n werth dros £ 1 biliwn, ac yn ogystal, disgwylir i'r swm yr holl fudd-daliadau yn y dyfodol i fod gwerth tua £19 biliwn.

Mae cynrychiolwyr Plaid Cymru wedi ailadrodd yr wythnos hon eu dadl nad yw'r trefniadau presennol ynghylch yr arian dros ben yn cynrychioli tegwch i lowyr sydd wedi ymddeol.

Gofynnodd Jonathan Edwards ar lawr siambr y Tŷ Cyffredin am i’r Arweinydd y Tŷ i ofyn i’r Canghellor i ddarparu datganiad er mwyn i aelodau seneddol cael dadlau'r achos am adolygiad o’r cynllun

Wrth siarad ar ôl ei gwestiwn yn Nhŷ'r Cyffredin dywedodd Mr Edwards:

"Dros ddegawd yn ôl roeddwn yn cefnogi gwaith fy rhagflaenydd, Adam Price, yn ei ymdrechion i berswadio’r Llywodraeth Lafur i leihau faint oeddent yn cymryd o gynllun pensiwn glowyr i 15%.

"Yn anffodus, mae llywodraethau yn San Steffan wedi cymryd pob ceiniog y gallant o'r cynllun hwn - swm a amcangyfrifir i gyrraedd £ 8 biliwn ac i ychwanegu halen ar y briw, o dan lywodraethau Tony Blair a Gordon Brown, mae Llundain hyd yn oed wedi defnyddio arian o’r cynllun pensiwn i dalu iawndal i lowyr.

"Mae'n hen bryd ailymweld â'r trefniadau presennol i sicrhau mwy o fanteision a thegwch i lowyr sydd wedi ymddeol."

Cyflwynodd yr AC Plaid Cymru Steffan Lewis cynnig yn y Cynulliad Cenedlaethol. Dywedodd wrth yr eu cyd aelodau yn y Cynulliad:

"Mae mater y cynllun pensiwn yn rhan o drindod annhegwch i’r glowyr; anghyfiawnderau, creulondeb y wladwriaeth yn y gorffennol a dad -diwydiannu ein cymunedau yn fwriadol.

"Mae'r Swyddfa Archwilio Genedlaethol yn Lloegr wedi amcangyfrif y gall Llywodraeth y DU, dros gyfnod o 25 mlynedd, disgwyl i fedi £ 8 biliwn mewn taliadau dros ben o'r gronfa. Yn 2014 yn unig dderbyniodd y Trysorlys £750 miliwn, a llynedd gwelwyd £95miliwn bellach yn cael ei gymryd fel rhan o'r arian dros ben.

"Mae etifeddiaeth ein treftadaeth ddiwydiannol yn byw gyda phob un ohonom heddiw, waeth beth yw ein hoedran neu ein cefndir, ond nid gan unrhyw grŵp yn fwy na chyn-lowyr, sydd heddiw'n bensiynwyr. Y slogan enwog o'r streic oedd, 'y glowyr unedig fydd byth yn cael eu gorchfygu. ' Os yw'r Cynulliad yn siarad gydag un llais, os yw'n unedig, gallai ddarparu mandad ar gyfer ein Llywodraeth y gallai efallai arwain at fuddugoliaeth hir-ddisgwyliedig i lowyr a'u teuluoedd.

"Mae Cyn glowyr a'u teuluoedd a'u cymunedau wedi dioddef dad-ddiwydiannu, anghydfod, niwmoconiosis, broncitis cronig, osteoarthritis, salwch bys gwyn a mwy o ganlyniad i'w gyflogaeth. Pan collodd y swyddi, gwnaed ymdrech i fynd i ffwrdd a’u hurddas hefyd, ac, fel y maent yn awr yn mynd i mewn i hydref a gaeaf eu bywydau, gadewch i ni weithio gyda'n gilydd ar eu cyfer, er mwyn sicrhau urddas mewn ymddeoliad iddynt, gyda chyfiawnder yn eu pensiynau."


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.