Angen gweithredu ar brisiau llaeth.

Cyfarfod gyda'r FUW

Mae cynrychiolwyr lleol Plaid Cymru wedi galw ar Lywodraeth Cymru i weithredu mewn ymateb i broblemau yn dyfnhau yn y sector llaeth.

Mae'r galwad  wrth Blaid Cymru wedi dod yn dilyn cyfres o gyfarfodydd gyda chynrychiolwyr o’r undebau ffermio, ymweliad â'r Ganolfan Datblygu Llaeth yn y Gelli Aur yn gynharach y mis hwn, ac mewn ymateb i sut y mae’r archfarchnadoedd a'r gwaharddiad ar fasnach gyda Rwsia wedi achosi  prisiau llaeth byd-eang i gwympo.

Mae’r Aelod Cynulliad Rhodri Glyn Thomas wedi arwain dadl yn y gorffennol yn y Cynulliad Cenedlaethol i dynnu sylw at y ffaith bod nifer y ffermwyr llaeth yng Nghymru wedi gostwng gan dros ei hanner (51.3%) ers 1999. Roedd yr Aelod Cynulliad Plaid Cymru wedi  cyflwyno pecyn awgrymedig i gynorthwyo’r diwydiant.

Yr wythnos hon roedd Mr Thomas a'i gydweithiwr etholaeth Jonathan Edwards AS unwaith eto wedi cyflwyno cyfres o gamau i gefnogi'r diwydiant yng Nghymru wrth i'r argyfwng llaeth gwaethygu.

Mae'r awgrymiadau gan Blaid Cymru yn cynnwys:

  • Ystyried sefydlu cwmni sy'n cyfateb i Hybu Cig Cymru er mwyn hyrwyddo a marchnata llaeth Cymreig yn fwy effeithiol.
  • Defnyddio cyllid trwy'r Rhaglen Datblygu Wledig a ffynonellau eraill i ddatblygu cadwyni cyflenwi sy'n gallu lleihau ansefydlogrwydd yn y diwydiant;
  • Gwella'r polisïau caffael i gefnogi'r sector llaeth Cymru yn well
  • Ymdrechion  i annog prosesu lleol o gynnyrch i ychwanegu gwerth

Cyfarfu Jonathan Edwards AS yn ddiweddar gyda chynrychiolwyr o Undeb Amaethwyr Cymru a ffermwyr llaeth lleol i drafod yr argyfwng llaeth. Dywedodd fod y sector llaeth yn bwysig iawn i Gymru ac yn cyfrannu tua 10 y cant o laeth y DU.

Dywedodd Jonathan Edwards AS:

"Heb unrhyw amheuaeth mae gennym argyfwng llaeth ar ein dwylo.  Mae prisiau byd-eang yn disgyn.  Mae embargo masnach Rwsia yn wneud y sefyllfa'n sylweddol waeth ac mae’r archfarchnadoedd  yng nghanol rhyfel prisiau bydd  yn y pen draw yn taro’r cynhyrchwyr. Yn ogystal, bydd diwedd y cwotâu llaeth y flwyddyn nesaf ynghyd â'r gwthio am fwy o gynhyrchu llaeth yn Iwerddon yn effeithio prisiau  yma.

"Drwy ein Gweinidog Amaeth yr Wrthblaid, Llŷr Huws Griffiths AC,  mae Plaid Cymru wedi argymell nifer o ffyrdd y gall Llywodraeth Cymru gefnogi'r diwydiant. Mae hyrwyddo a marchnata llaeth Cymreig - ar hyd y llinellau o Hybu Cig Cymru - ac annog mwy o gaffael lleol yn hanfodol. Bydd llaeth a chynnyrch llaeth lleol o fudd i bawb.

"Yn ogystal, mae'n rhaid i ni sicrhau bod archfarchnadoedd hefyd yn chwarae eu rhan a pheidio defnyddio'r gostyngiad pris i gynyddu eu helw.  Gwnaeth yr archfarchnadoedd addewid i gefnogi'r diwydiant ffermio yn ystod y sgandal cig ceffyl. Mae hwn yn gyfle i ddangos eu bod yn cadw at eu gair.

"Nid yw hyn yn broblem tymor byr.   Mae'r sector llaeth yn bwysig iawn i Gymru ac yn cyfrannu tua 10 y cant o  laeth y DU. Mae’r diwydiant yn haeddu ein cefnogaeth lawn. Mae Plaid Cymru yn bendant ar ochr y diwydiant llaeth ar hyn o bryd."

Dywedodd Rhodri Glyn Thomas AC y byddai'r argyfwng llaeth yn  brawf go iawn gyntaf o’r tîm newydd o Weinidogion sy'n gyfrifol am amaethyddiaeth.

"Mae Plaid Cymru yn deall yr angen i sicrhau cydbwysedd rhwng amddiffyn cyflenwyr a chaniatáu phroseswyr i fod yn ddigon ymatebol i farchnadoedd Mae'r ffaith fod 12 o wledydd yr UE bellach yn darparu ar gyfer contractau gorfodol yn awgrymu y dylid ei ystyried eto.

"Mae hwn yn brawf cyntaf o’r tîm newydd o Weinidogion Cymru sy'n gyfrifol am amaethyddiaeth. Mae'r diwydiant llaeth yn Sir Gaerfyrddin a ledled Cymru angen gweithredu cadarn a chyflym gan lywodraeth Cymru. Dylai’r pecyn awgrymodd Plaid Cymru o gefnogaeth cael ei ystyried fel ffordd o gefnogi'r diwydiant.

DIWEDD


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.